Steun ons en help Nederland vooruit

beschouwing begroting 2019

Beschouwingen en begroting 2019, 5 nov 2018

Voorzitter

D66 hanteert zowel nationaal als vertaald naar Alkmaar richtingwijzers. Sociaal liberalisme, door mij voor deze gelegenheid verwoord naar “Alkmaarse vrijheid met oog voor elkaar”. Dat is ook de rode draad voor wat nu volgt.

Richtingwijzers van D66, het zijn:
1. Vertrouw op de eigen kracht van mensen
2. Streef naar harmonieuze samenleving
3. Koester gedeelde waarden en grondrechten
4. Beloon prestatie, maar deel ook de welvaart
5. Denk en handel in dit gemeentelijk verband regionaal

De naam van het coalitieakkoord “Alkmaar aan zet”. Het is een uitnodiging aan iedereen in de gemeente om actief mee te denken en te werken aan onze mooie gemeente. En nu behandelen we vandaag de financiële vertaalslag hiervan

Het eerste principe, de D66 richtingwijzer: vertrouw op eigen kracht. Iedereen in Alkmaar is volgens ons best in staat om aan te geven wat hij of zij wil. Dat is onze ervaring bij D66. Natuurlijk moet daarbij soms hulp worden gegeven. Dat kontje geven we graag, maar we zijn ervan overtuigd dat onze inwoners meestal sterk, en creatief genoeg zijn om op een bij hen passende wijze hun weg te vinden.
In de begroting staat op blz. 28 Alkmaar toegankelijk voor mensen met een beperking. Wij stellen daar een vraag over, immers de indruk wordt gewekt dat alle gebouwen al toegankelijk zijn. Dat is gewoon niet zo. Het verkregen antwoord op onze begrotingsvraag luidde: “Ook zal op basis hiervan een voorstel worden geformuleerd om daar waar wenselijk en nodig te komen tot toekomstig aanvullend Alkmaars bouwbeleid om het volledig toegankelijk bouwen voor nieuwe situaties te realiseren”. Alleen al het ambtelijk taalgebruik in de formulering stelt ons, en wij denken meer Alkmaarders, niet gerust. College doe er echt iets aan! Dan kan ook iedere inwoner zelf overal komen.

De tweede richtingwijzer die ik noemde: Streef naar een harmonieuze samenleving. In dat kader kan worden gedacht aan de wijze waarop we met elkaar omgaan. Hoe wij onze gezamenlijkheid bij verschillende gelegenheden vieren, denk aan 8 oktober bijvoorbeeld. Maar ook hoe we in de gemeente migranten opvangen en wegwijs maken. Hoe we omgaan met ervaren overlast van elkaar.
Het valt op, de aandacht voor klimaat neemt een steeds belangrijker plaats in. Ook voor de Alkmaarse inwoners. Extremere weersomstandigheden zijn van grote invloed op onze dagelijkse gang van zaken. Of het nu de landbouw is met oogsten, de dieren die ook tegen extremere omstandigheden moeten kunnen of de inwoners met hun huizen en straten om zich te verplaatsen. Duurzaamheid en energievoorziening zullen daarom in Alkmaar de komende jaren een steeds belangrijker plaats in de discussie innemen. Luister naar elkaar en hou rekening met elkaar.
Een vraag is door D66 gesteld over uitgaven aan diversiteit n.a.v. de ontvangen begroting. Het lijkt immers of het budget elk jaar minder wordt terwijl D66 dit zo’n belangrijk aandachtspunt vindt. Het antwoord geeft hoop. De begroting wordt verhoogd op basis van een collegevoorstel welke nog niet in de begroting is verwerkt.
College; wanneer mogen wij een voorstel verwachten?

Verder heeft D66 een vraag gesteld over de bedoeling van de opmerking op blz. 24 van de sportdoelstelling. De maatschappelijke functie is vergroot. Waarmee en hoe meet je dat was de vraag van D66. Het antwoord stemt ons positief en luidde:
“Met Sport Vitaal brengen we onder andere ouderen in de wijk in beweging, er is een specifiek programma voor kinderen met een GGZ indicatie, weerbaarheidstrainingen. Daarnaast heeft de gemeente een rol bij het stimuleren van aangepast sporten en uniek sporten. Wij meten dit door de deelname van deze groepen aan de activiteiten. Daarnaast leiden we in 2019 25 citytrainers op.”
Dat komt onzes inziens de harmonie en ook de eigen kracht van Alkmaarders ten goede.

Ik had het er al over: koester gedeelde waarden en grondrechten. De derde richtingwijzer. Opkomen voor waarden en grondrechten van iedereen. Zoals gelijkwaardigheid, vrijheid van meningsuiting, antidiscriminatie. We hebben het afgelopen zaterdag met de fakkeltocht nog kunnen beleven. Er staat druk op onze samenleving. Hoe accepteren we nieuwe Nederlanders en hoe accepteren zij onze waarden. Hoe accepteren we elkaar als inwoner want ook Alkmaar is een heel diverse gemeente. Het is een discussie die steeds de kop op steekt en een groot beroep doet op inlevingsvermogen. Laten we onze gedeelde waarden vasthouden en in 2019 als gemeente tot een wijze besluiten komen, waarin juist steeds oog is voor wat we met elkaar delen. Dat is een positief vertrekpunt voor welke discussie dan ook.

De vierde waarde: beloon prestatie, maar deel ook de welvaart. Ook Alkmaar bestaan er nog steeds verschillen. Of het nu in geld is of de beschikbaarheid van informatie, toegang tot zorg, een woning etc.. Er is tweedeling op meerdere terreinen in Nederland gaande die ook is terug te vinden in onze mooie gemeente.
Verschillen tussen mensen en omstandigheden zullen er altijd zijn. Wij zijn niet gelijk, maar wel gelijkwaardig. Met name als het gaat om deling van welvaart speelt de gemeente een grotere rol sinds een paar jaar. Welke voorzieningen realiseer je voor de inwoners. Hoe is de beschikbaarheid en kwaliteit van het onderwijs, staan er goede schoolgebouwen, zijn de randvoorwaarden ingevuld. Kan elke woonkern, we hebben er immers 17, zich eigen voelen en is de kwaliteit van de stadskern maar juist ook dorpskern op orde. Juist daarin ziet D66 een goede graadmeter voor welvaart en toekomst.
Dan: In de begroting wordt een negatief resultaat genoteerd betreffende het dorpshart Stompetoren. De raad van Schermer heeft destijds daarvoor al een voorziening getroffen.
College, onze vraag in het kader van deze vergadering: Is deze toereikend? De prestatie heeft namelijk erg lang geduurd. Wij delen graag de welvaart in Alkmaar maar voor welk deel?

Ik kom bij de laatste. De vijfde richtingwijzer: denk en handel in gemeentelijk verband regionaal. D66 wil over de gemeentegrens heen kijken. We leven niet op het eiland Alkmaar, maar in een omgeving waarin ook andere dorpen, andere gemeenten moeten functioneren. Een omgeving waarin die relaties juist ook Alkmaar stimuleren. Je maakt de regio immers met elkaar en juist daarmee wordt Alkmaar de mogelijkheid geboden een centrumgemeente te zijn. Een baken in de kop van Noord-Holland met stevige relaties.
Goed onderwijs, goed wonen, goed werken, recreëren en passende zorg voor wie dat nodig heeft.

Worden deze zaken teruggevonden in de begroting en meerjarenraming die voorligt. D66 vindt van wel. Het wordt teruggevonden in kernbegrippen als:
• Realiseren van doelstellingen
• Effectieve en efficiënte processen
• Beheersen van risico’s en onzekerheden
• Gedragsbeïnvloeding
• Maatregelen gekoppeld aan het volgen van zogenaamde KPI’s, kern prestatie indicatoren. De harde cijfers over prestaties.

Ze zijn per thema terug te vinden

Verder is er de verplichte rapportage opgenomen in de begroting over:
• Weerstandsvermogen
• Financiering
• Bedrijfsvoering
• Onderhoud kapitaalgoederen
• Verbonden partijen, veelal de gemeenschappelijke regelingen zoals GGD RUD etc.
• Grondbeleid
• Lokale heffingen
• Financiële kengetallen (Exploitatieruimte, Netto schuldquote, Belastingcapaciteit, Grondexploitatie, Solvabiliteit)

Ze zijn alle terug te vinden en bevestigen een beeld dat Alkmaar financieel in control is.

College, wel de volgende vraag: in de begroting vinden we een op blz. 2 dat de gemeenschappelijke regelingen een compensatie krijgen van 3,54% en subsidies 1,4%. Een relatief aanzienlijk verschil, dat alles te maken heeft met de momenten waarop afspraken worden gemaakt voor begrotingen. Wordt dit verschil in de loop van 2019 nog rechtgetrokken, en in wiens voordeel/ nadeel? Hoe gaat dat

Voorts wacht D66 nog op antwoord op de motie energietransitie, van het gas af en dan? Wat is de voortgang college. Bij het thema wonen vinden wij voorts geen opmerkingen over 0 op de meter woningen en een begrip als aardgasvrij wonen. Het staat nu bij leefomgeving maar hoort ook invulling te krijgen onder het thema wonen lijkt D66. Een idee voor 2020.
De netto schuldquote en solvabiliteit is opmerkelijk (blz. 89) gezien de positief uit te leggen andere kengetallen zoals weerstandsvermogen.
Voorts wil D66 benadrukken dat ook de debetzijde van de gemeentelijke balans aandacht behoeft. De aandelen BNG en Energie, de waarde van de erfpachtgrond. De actuele waarde daarvan is in elk geval aanzienlijk hoger dan de waarde waarvoor zij nu in de balans zijn opgenomen verwacht D66.Dit kan van grote invloed zijn op de investeringsruimte van de gemeente in de toekomst en tevens het beeld van de schuldpositie in positieve zin beïnvloeden.

Een gemiddeld gezin in Alkmaar betaalt bijna 150 euro minder OZB dan het landelijk gemiddelde. De belastingcapaciteit 7 tot 10 miljoen Daarmee kan dus veel opgevangen worden zonder boven het gemiddelde te komen. (88) Het is fijn te weten dat alle Alkmaarders hiervan direct of indirect profiteren. Het vestigingsklimaat voor ondernemers en inwoners is gewoon gunstig in Alkmaar en dat wil D66 zo houden.

Op blz. 165 staan vele reserves opgenoemd zonder echt doel. In het coalitieakkoord staat dat zoveel mogelijk wordt voorkomen dat aparte potjes ontstaan maar middelen worden toegevoegd aan de algemene reserve, de grote gemeentelijke spaarpot. D66 vindt dat het (voort)bestaan van de potjes genoemd op blz. 165 in 2019 nog eens extra studie vereist.

Dan de bereikbaarheid. In het coalitieakkoord staat dat een onderzoek zal plaatsvinden naar het idee om gebruik te maken van één of twee cargo hubs al dan niet gecombineerd met parkeren aan de stadsrand. Voor D66 een heel interessant idee dat wij graag willen realiseren. Vanaf de hub kan dan met elektrisch vervoer en de fiets gezorgd worden voor de verbinding naar de binnenstad. D66 gaat ervan uit dat het college het onderzoek oppakt en Alkmaar meeloopt met ontwikkelingen die elders in het land zelfs al succesvol zijn gestart. Het zijn duurzame oplossingen.
Voorts stelt D66 voor om energie en klimaat vanaf 2020 een apart onderdeel te laten zijn binnen het programma duurzaamheid.

Tot slot,
Ik ben begonnen met het doornemen van de richtingwijzers die D66 lokaal, dus hier in Alkmaar, hanteert. Daar zijn ook een paar voorbeelden direct gekoppeld aan de begroting bij genoemd.

Voorts dienen wij een motie in gerelateerd aan ons kiesrecht. Een groot goed voor iedere Alkmaarder. Een motie met betrekking tot fietsveiligheid rondom scholen dienen wij mede in en we kondigen aan ook te gaan voor verbetering van de fietspaden in het buitengebied. Alle paden in dat verband, lopend naar het centrum, verdienen de aandacht.

Ik dank u voor de aandacht

Laatst gewijzigd op 8 november 2018